Aynouk Tan

do 6 jul 2017

‘’Ik denk dat er nog steeds weinig plek is voor het ‘anders’ zijn.’’

Om de week gaat de redactie van VondelCS ‘in gesprek met’ een influencer op het gebied van media, cultuur en kunst. Deze week spreken wij met creatieve duizendpoot Aynouk Tan, die tevens dit jaar de curator van de Opium TorenkamerEXPO is.

Dit jaar ben jij de trotse curator van de Opium TorenkamerEXPO. Hoe is dit zo ontstaan?

‘’Ik sprak met presentactrice Annemieke Bosman over de TorenkamerEXPO van vorig jaar en ik blufte eigenlijk dat ik als curator de expositie nog beter zou kunnen organiseren dan voorgaande jaren. Zo is het balletje gaan rollen. Ik ben er misschien een beetje narcistisch ingestapt, maar ik heb er zeker geen spijt van. Alles is mogelijk voor deze expositie.’’

Vrijdag 7 juli begint de Opium TorenkamerEXPO. Wat kunnen bezoekers verwachten?

‘’Bij deze expositie loop je als het ware een computer in en kom je terecht in een 3D-internetlandschap. De expositie begint voor het gebouw van VondelCS met een enorme toren waar bezoekers van bovenaf kunnen kijken op de verschillende tabbladen met kunstwerken die openstaan. Er valt echt van alles te zien en daarmee wil ik de bezoekers aan het denken zetten. Zij kunnen zelf bepalen welk pad zij kiezen en hoe zij de kunst interpreteren, ik wil geen gedachtes opdragen want die moeten zij zelf creëren.”

‘’Het zal zeker geen expositie zijn die je normaal in het Stedelijk Museum te zien krijgt. ’’

Welke Torenkamerbewoners vind je het meest bijzonder?

‘’Documentairemaker Emma Lesuis. Zij won onlangs nog een prijs voor het essay dat ze heeft geschreven over wat activisme voor haar betekent. Haar essay is zo persoonlijk en zeker een van mijn favoriete werken.

Daarnaast vind ik filmmaker en columnist Beri Shalmashi ook erg bijzonder. Beri heeft korte films gemaakt over Kurdistan en over de rol van vluchtelingen in een Westerse wereld.

En als ik nog één favoriet mag noemen is dat Lotte Lentes. Zij heeft onderzoek gedaan naar micronaties en heeft mensen geïnterviewd die micronaties zelf proberen op te richten. Dat zijn korte, mooi geschreven stukken geworden waaruit blijkt dat een micronatie eigenlijk vooral voor verwarring zorgt.’’

‘’Ik denk dat er nog steeds weinig plek is voor het ‘anders’ zijn.’’

Je bent vrij excentriek, ben je dat altijd al geweest?

‘’Vroeger was ik niet zo excentriek, ik kom uit Amstelveen en was meer een hockeymeisje. Totdat ik stage ging lopen in de mode-industrie. Hier ontdekte ik hoe je jouw eigen fantasiewereld via een modecollectie de wereld in kunt brengen. Zo werkt de modewereld eigenlijk, iemand brengt een idee in de wereld hoe mensen er uit zouden moeten zien, en dat beeld nemen andere mensen over. Maar soms ook niet, omdat mensen het te raar of te excentriek vinden. Bij de mensen die ik heb leren kennen draaide het juist om verbeelding en je qua identiteit even iemand anders te wanen. Maar toen ik eenmaal in de modewereld ging werken merkte ik dat dat niet zo was.’’

Wat betekent mode voor jou?

‘’Ik zie mode nog steeds als een rollenspel waarin ik vele diverse identiteiten kan omarmen. Van bijvoorbeeld heel gek, naar een soort curator outfit. Maar het belangrijkste is dat ik me tot allerlei identiteiten kan omvormen. Daardoor ben ik veelzijdig en blijf ik fantasierijk. Ik vind het belangrijk om zo’n excentrieke identiteit te belichamen omdat er veel conventies zijn waar je aan moet voldoen. Mode staat voor mij symbool voor wat je óók kan zijn, de uitzonderingen en het ‘niet-normale’.’’

Kun je anders zijn in onze maatschappij?

‘’Nee. Ik denk dat er nog steeds weinig plek is voor het ‘anders’ zijn. Met het excentrieke wil ik aangeven dat de norm erg beperkt is. Zodra er iets gebeurt wat afwijkt van de norm, wordt dat al snel als gek of raar ervaren, of roept het schaamte bij mensen op. Dat is best schadelijk, helemaal als je bedenkt dat een miljoen Nederlanders aan de antidepressiva zit en dat terwijl Nederland ‘best tolerant’ is. We kunnen naar de maan vliegen, computers uitvinden en weet ik wat. Het kan allemaal, maar zodra je je anders kleedt dan de norm of als twee mannen hand in hand lopen dan is het te gek. Veel mensen kunnen zich niet in de ‘niet-normale’ mensen vinden en zo blijven taboes bestaan. Dat wil ik graag openbreken. De achterliggende gedachte achter mijn excentrieke outfits is niet om dit voor te schrijven aan anderen, maar om te laten zien dat het allemaal mag en kan.’’

Door wie word jij geïnspireerd?

‘’Brigitte Kaandorp vind ik zo leuk. Mijn zelfspot heb ik echt van haar geleerd. Ik draag soms wel een outfit met een knipoog, iets waar ik eigenlijk wel mee voor lul sta. Ik sta graag voor lul en dat vind ik echt heel fijn. Wat Brigitte ook heel goed doet is dat ze hele scherpe grapjes maakt over de manieren waarop mensen handelen, zonder ze te beledigen. Dat probeer ik ook te doen en zo ben ik ook een spiegelbeeld voor het menselijk handelen. Wanneer iemand een domme opmerking naar mij toe maakt, zegt dat meer over die persoon dan over mijzelf.’’

Welk project bewonder je?

‘’Het Franse modelabel Vetements (betekent letterlijk ‘kleding’). Wat ik heel interessant vind is dat zij op een hele toffe en verleidelijke manier diversiteit onder de aandacht brengen. Allerlei soorten mensen kunnen bij dit modelabel terecht. Ik vind het echt fantastisch wat zij doen.’’

Voor het NRC Handelsblad heb je wekelijks een column geschreven waarvoor je elke week een outfit koos om zo het kledinggedrag van de maatschappij aan te duiden. Is dat iets waar je echt trots op bent?

‘’Jazeker. Ik heb twee jaar lang elke week met bloed, zweet en tranen aan de columns gewerkt. De elementen van het schrijven en het bestuderen van het kleedgedrag, koopgedrag en het sociale gedrag van de mensen met betrekking tot mode kwamen samen in mijn werk. Dat vond ik ontzettend fijn.’’

Schaamte is een grote onderdrukker voor mensen en dat is jammer. Je hoeft je nergens voor te schamen, nooit.

Welk advies zou je meegeven aan de lezers?

‘’Schaamte is een grote onderdrukker voor mensen en dat is jammer. Je hoeft je nergens voor te schamen, nooit. Je eigenwaarde hangt niet af van alle dingen die je volgens de maatschappelijke normen en waarden moet zijn. Dat is hartstikke moeilijk, maar veel normen en waarden zijn gewoon niet oké.’